Stadiums for Ants
Vraag in Marseille de weg naar het stadion en niemand zegt "Orange Vélodrome" of "CEPAC Vélodrome". Iedereen zegt "le Vel". Namen veranderen, sponsors komen en gaan, maar al bijna negentig jaar is dit de luidruchtige, trotse thuisbasis van Olympique de Marseille.
De naam verraadt waar het stadion vandaan komt. Architect Henri Ploquin ontwierp het halverwege de jaren dertig als stadion voor meerdere sporten, met rond het veld een wielerbaan met steile bochten en daarbinnen een atletiekbaan. De eerste steen werd in april 1935 gelegd. Op 13 juni 1937 ging het Stade Vélodrome open met een vriendschappelijke wedstrijd tussen OM en Torino, die Marseille met 2-1 won. Er kwamen zo'n 30.000 tot 35.000 mensen kijken.
Wielrennen speelde er lang een grote rol. Tien etappes van de Tour de France eindigden hier, en in 1972 werden op deze baan de wereldkampioenschappen baanwielrennen verreden. Oudere fans weten nog hoe ze na een overwinning via de steile bocht van de wielerbaan het veld op gleden. In 2017 kwam de Tour nog één keer terug, met een tijdrit die in het stadion begon en eindigde.
Al een jaar na de opening werden in het Vélodrome wedstrijden van het WK van 1938 gespeeld, waaronder de halve finale waarin Italië met 2-1 van Brazilië won. Ook bij het EK van 1960 en het EK van 1984 was Marseille speelstad. In de halve finale van 1984 versloeg Frankrijk Portugal na verlenging met 3-2, een van de grote avonden van het Franse voetbal.
In de loop der jaren verdween de wielerbaan beetje bij beetje. In 1971 kwamen er zitplaatsen bij en groeide het stadion. Voor het WK van 1998 werd het verbouwd tot zo'n 60.000 plaatsen, en er werden zeven wedstrijden gespeeld, waaronder de halve finale tussen Brazilië en Nederland. In 2004 zaten ruim 58.000 fans in de open kom bij de halve finale van de UEFA Cup tegen Newcastle United, toen een clubrecord. Er was één probleem: er zat geen dak op. De mistral, de harde, koude wind van Marseille, joeg dwars door de tribunes en nam veel van het beroemde geluid met zich mee.
Daar kwam verandering in met het EK van 2016. Tussen 2011 en 2014 gaven de architecten van SCAU het stadion een complete metamorfose en eindelijk ook een dak. De witte constructie golft rond de kom als de Middellandse Zee, en 's avonds licht ze op. De capaciteit steeg naar zo'n 67.000 plaatsen, waarmee het na het Stade de France het grootste stadion van Frankrijk is. Het vernieuwde Vélodrome ging op 16 oktober 2014 weer open.
Twee jaar later scoorde Antoine Griezmann hier twee keer toen Frankrijk in de halve finale van het EK van 2016 met 2-0 van Duitsland won. Met die wedstrijd werd het Vélodrome het eerste stadion in Europa waar drie halve finales van een Europees kampioenschap zijn gespeeld.
Het Vélodrome is ook een rugbystadion. Op het WK rugby van 2007 werden hier zes wedstrijden gespeeld, en in 2024 trok de finale van de Top 14 tussen Toulouse en Bordeaux-Bègles 66.760 toeschouwers: het grootste publiek dat het stadion ooit heeft gehad. Tijdens de Olympische Spelen van Parijs in 2024 werd hier onder de neutrale naam "Marseille Stadium" het voetbaltoernooi gespeeld.
Van 2016 tot 2026 heette het stadion Orange Vélodrome. Sinds juli 2026 heet het CEPAC Vélodrome, vernoemd naar een bank die OM al sinds 1986 steunt. Wat er ook op de gevel staat, de gezangen vanaf de Virage Sud en de Virage Nord blijven hetzelfde.
Het dak was de uitdaging bij dit model. We hebben elke ronding van de golf gevolgd en de witte overkapping van onderaf verlicht, zodat het dak oplicht zoals op een wedstrijdavond aan zee. Het is een van de meest sculpturale stadions in onze collectie: een gebouw dat er van elke kant goed uitziet.
